NYU Langone en UPMC stoppen genderzorg voor minderjarigen na schikking met Amerikaans ministerie van Justitie

Twee van de grootste academische ziekenhuizen van de Verenigde Staten hebben zich geschikt met de federale overheid. Ze betalen miljoenen, stoppen met puberteitsremmers, hormonen en chirurgie bij minderjarigen, en bieden zorg aan wie wil detransitioneren.

Wat er precies is afgesproken

Op 19 september 2026 maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie bekend dat het schikkingen heeft getroffen met NYU Langone Hospitals en het University of Pittsburgh Medical Center (UPMC), twee van de grootste ziekenhuisnetwerken van de Verenigde Staten. NYU Langone betaalt 8,5 miljoen dollar, UPMC 950.000 dollar. Beide instellingen beloven te stoppen met het voorschrijven van puberteitsremmers en cross-sekse hormonen en met het uitvoeren van operaties bij patiënten onder de 18 jaar. Enkele van de eerdere schikkingen bevatten ook een toezegging om kosteloze zorg te bieden aan wie spijt heeft van een eerdere behandeling en wil detransitioneren.

De schikkingen volgen op onderzoeken die het ministerie sinds 2025 voerde naar tientallen Amerikaanse ziekenhuizen die jeugdgenderzorg aanboden. NYU Langone en UPMC zijn de zesde en zevende instelling die zo'n akkoord sluiten, na eerdere schikkingen met Cleveland Clinic, Connecticut Children's Hospital, Mount Sinai Health System en Texas Children's Hospital.

De juridische route: declaraties, niet de behandelrichtlijn zelf

Opvallend is de juridische basis. Het ministerie heeft de ziekenhuizen niet via de rechter gedwongen te stoppen omdat een rechter oordeelde dat de behandeling schadelijk is. De onderzoeken liepen via de False Claims Act, de federale antifraudewet voor declaraties bij overheidsverzekeringen zoals Medicare en Medicaid. De aantijging: ziekenhuizen zouden genderzorg aan minderjarigen verkeerd of overdreven hebben gedeclareerd. Door te schikken voorkomen de ziekenhuizen dat vertrouwelijke patiëntendossiers van minderjarigen alsnog aan de federale overheid moeten worden overgedragen — dat afwenden van dossieroverdracht wordt door NYU Langone zelf genoemd als reden om te schikken, niet een eigen oordeel over de zorg.

Dat onderscheid is inhoudelijk relevant. Een schikking op grond van declaratiefraude zegt niets over de vraag of puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen werken of veilig zijn — die vraag ligt bij heel andere instanties. Alleen: de uitkomst is dezelfde als bij een land dat via een evidence-based herziening zoals de Cass Review tot terughoudendheid komt. Nederlandse en Europese richtlijnen zijn tot nu toe langs de laatste route veranderd, niet via handhaving van declaratiewetgeving; in de VS gaat het nu via de rechtbank en de portemonnee.

Een golf die al twee jaar loopt

De schikkingen van september 2026 staan niet op zichzelf. Sinds begin 2025 zijn meer dan twintig Amerikaanse klinieken en ziekenhuizen gestopt of gepauzeerd met jeugdgenderzorg, deels onder druk van een voorgestelde regel die Medicare- en Medicaid-vergoeding voor deze zorg aan minderjarigen zou beëindigen, deels onder druk van directe onderzoeken zoals bij NYU Langone en UPMC. Voor sommige van de eerder geschikte ziekenhuizen betekende dit ook de opbouw van eigen detransitiezorg: Texas Children's Hospital opende na zijn schikking de eerste toegewijde detransitiekliniek van de VS, een direct gevolg van diezelfde juridische route.

Voorstanders van de vroegere praktijk noemen de schikkingen politiek gedreven en wijzen erop dat de betrokken ziekenhuizen zich niet inhoudelijk hebben uitgesproken over de effectiviteit van de zorg — ze kozen primair voor het vermijden van juridische en financiële risico's. Critici van de vroegere praktijk wijzen erop dat diezelfde ziekenhuizen decennialang zorg bleven aanbieden op een bewijsbasis die internationale toetsingsinstanties inmiddels zelf als zeer onzeker beoordelen, en dat het pas onder financiële druk tot een omslag kwam.

Wat dit niet is

Belangrijk om helder te houden: dit is geen wetenschappelijk oordeel en geen rechterlijke uitspraak over de effecten van puberteitsremmers of hormonen. Het is een reeks financiële schikkingen op grond van declaratieregels, aangegaan door ziekenhuisbestuurders die primair de eigen instelling willen beschermen tegen verdere onderzoeken en reputatieschade. Voor het onderliggende wetenschappelijke debat — over de kwaliteit van het bewijs, de rol van comorbiditeit en de vraag wie baat heeft bij welke aanpak — blijven de evidence-based reviews uit het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Finland en Noorwegen de belangrijkste bron, niet de Amerikaanse rechtszaal.

Bronnen

ABC News / Associated Press (22 september 2026), What to know about hospital deals with the Trump administration to avoid treating transgender minors. abcnews.com

LGBTQ Nation (23 september 2026), Trump pressures 2 more major hospitals into ending gender-affirming care for trans minors. lgbtqnation.com